Dám bị ghét

Cuốn sách đặt ra một câu hỏi cốt lõi: vì sao chúng ta luôn sống theo khuôn mẫu do người khác áp đặt? Vì sao ta sợ bị đánh giá, sợ bị từ chối, sợ không được công nhận đến mức chấp nhận hy sinh tự do nội tâm của bản thân? Chính nỗi sợ ấy đã trói buộc con người trong những mối quan hệ lệch lạc và những lựa chọn không thuộc về mình.

Dưới hình thức đối thoại giữa một chàng thanh niên đầy hoang mang và một triết gia điềm tĩnh, Dám Bị Ghét giới thiệu tư tưởng của nhà tâm lý học Alfred Adler – một trong ba “người khổng lồ” của tâm lý học hiện đại. Khác với quan điểm cho rằng quá khứ và hoàn cảnh quyết định con người hiện tại, Adler khẳng định rằng mỗi cá nhân đều đang chủ động lựa chọn cách sống cho cuộc đời mình.

Theo tâm lý học Adler, bất hạnh không đến từ quá khứ đau buồn, hoàn cảnh khó khăn hay sự thiếu năng lực. Gốc rễ của khổ đau nằm ở sự thiếu can đảm – can đảm để thay đổi, để chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình và để hướng tới hạnh phúc. Hạnh phúc, trong cách nhìn này, không phải là thứ được ban phát, mà là điều ta phải dám lựa chọn.

Và để dám hạnh phúc, con người cần một dạng can đảm đặc biệt: can đảm để dám bị ghét. Khi không còn sống để làm hài lòng người khác, khi chấp nhận khả năng bị phản đối hay không được yêu mến, ta mới thật sự tự do. Chính trong sự tự do ấy, con người mới có thể sống đúng với mình và tìm thấy hạnh phúc đích thực.