Nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá ảnh hưởng của tần suất xử lý ozone đến khả năng kiểm soát vi sinh vật, tỷ lệ sống và quá trình biến thái của ấu trùng cua biển (Scylla paramamosain), qua đó tối ưu hóa quy trình ương giống nhằm nâng cao năng suất sản xuất cua giống. Đây là một hướng nghiên cứu có ý nghĩa rất lớn trong nuôi trồng thủy sản, bởi giai đoạn ấu trùng cua biển luôn là khâu khó khăn nhất, thường có tỷ lệ hao hụt cao do nhạy cảm với biến động môi trường, vi khuẩn cơ hội và ký sinh trùng. Vì vậy, bất kỳ giải pháp nào vừa cải thiện chất lượng nước vừa không gây tác động tiêu cực đến ấu trùng đều có giá trị ứng dụng cao.

Ozone từ lâu được xem là tác nhân oxy hóa mạnh có khả năng khử trùng, giảm tải vi khuẩn và cải thiện chất lượng nước, nhưng trong hệ thống ương thủy sản, vấn đề không chỉ là “xử lý mạnh” mà còn là “xử lý đúng mức”. Nếu quá thường xuyên, ozone có thể tạo stress oxy hóa hoặc ảnh hưởng gián tiếp đến sinh vật nuôi; nếu quá ít, hiệu quả kiểm soát mầm bệnh có thể không đủ. Chính vì vậy, nghiên cứu tần suất tối ưu là rất quan trọng.

Kết quả cho thấy nghiệm thức xử lý ozone 1 ngày/lần đạt hiệu quả cao nhất trong việc giảm mật độ vi khuẩn tổng, Vibrio và tỷ lệ nhiễm ký sinh trùng. Đây là bằng chứng rõ ràng rằng ozone có khả năng kiểm soát môi trường rất mạnh khi được áp dụng thường xuyên. Đặc biệt, việc giảm Vibrio – nhóm vi khuẩn thường liên quan đến nhiều bệnh nghiêm trọng trong ương ấu trùng – là một lợi thế lớn. Điều này cho thấy về mặt vệ sinh môi trường, xử lý hàng ngày là phương án mạnh nhất.

Tuy nhiên, điểm quan trọng của nghiên cứu là hiệu quả môi trường không hoàn toàn đồng nghĩa với hiệu quả sinh học tổng thể. Dù nghiệm thức 1 ngày/lần kiểm soát mầm bệnh tốt nhất, tỷ lệ sống đến giai đoạn Cua 1 lại không cao nhất. Thay vào đó, nghiệm thức xử lý ozone 2 ngày/lần đạt tỷ lệ sống cao nhất (10,5%), vượt trội có ý nghĩa thống kê so với các nghiệm thức còn lại. Đây là phát hiện rất quan trọng vì nó cho thấy mức xử lý trung gian tạo ra sự cân bằng tối ưu giữa kiểm soát mầm bệnh và giảm tác động bất lợi lên ấu trùng.

Nói cách khác, xử lý quá thường xuyên có thể làm môi trường “sạch” hơn nhưng chưa chắc tối ưu cho sinh lý phát triển của ấu trùng. Ozone, dù có lợi trong kiểm soát vi sinh, vẫn là tác nhân oxy hóa mạnh; nếu sử dụng liên tục, có thể ảnh hưởng đến hệ vi sinh có lợi, thức ăn sống hoặc trực tiếp gây stress nhẹ cho ấu trùng. Tần suất 2 ngày/lần dường như tạo được trạng thái cân bằng: đủ mạnh để hạn chế vi khuẩn và ký sinh, nhưng không quá mức để ảnh hưởng tiêu cực đến tăng trưởng và sống sót.

Kết quả về chỉ số biến thái và tăng trưởng chiều dài cũng củng cố vai trò tích cực của ozone, khi tất cả các nghiệm thức có xử lý đều tốt hơn đối chứng. Điều này cho thấy ozone không chỉ giúp giảm bệnh mà còn gián tiếp cải thiện điều kiện môi trường, từ đó hỗ trợ quá trình phát triển sinh lý và chuyển giai đoạn của ấu trùng.

Từ góc độ sản xuất, tỷ lệ sống đến Cua 1 là chỉ tiêu kinh tế then chốt hơn so với chỉ số vi khuẩn đơn thuần. Vì vậy, nghiệm thức 2 ngày/lần có giá trị ứng dụng thực tiễn cao nhất. Trong sản xuất giống, mục tiêu không phải là môi trường vô trùng tuyệt đối mà là tối đa hóa số lượng con giống khỏe mạnh với chi phí hợp lý.

Ý nghĩa lớn hơn của nghiên cứu là nhấn mạnh nguyên tắc tối ưu hóa trong quản lý môi trường nuôi: biện pháp xử lý tốt nhất không phải lúc nào cũng là biện pháp mạnh nhất, mà là biện pháp tạo ra cân bằng tốt nhất giữa sức khỏe môi trường và sinh lý vật nuôi.

Tổng thể, nghiên cứu khẳng định rằng ozone là công cụ hiệu quả trong cải thiện chất lượng nước và kiểm soát vi khuẩn, ký sinh trong ương ấu trùng cua biển, nhưng tần suất 2 ngày/lần là lựa chọn tối ưu nhất về mặt sản xuất, khi vừa duy trì hiệu quả kiểm soát mầm bệnh vừa tối đa hóa tỷ lệ sống và hiệu quả biến thái. Đây là cơ sở khoa học quan trọng để hoàn thiện quy trình ương cua biển theo hướng ổn định, hiệu quả và bền vững hơn.