Thí nghiệm được thực hiện nhằm đánh giá tác động của việc bổ sung β-glucan vào khẩu phần ăn đối với khả năng miễn dịch và mức độ mẫn cảm của tôm thẻ chân trắng (Litopenaeus vannamei) trước bệnh hoại tử gan tụy cấp tính (AHPND) – một trong những bệnh nguy hiểm gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành nuôi tôm hiện nay. Tôm thí nghiệm có khối lượng trung bình 1,8 ± 0,51 g/con, được bố trí hoàn toàn ngẫu nhiên trong 15 bể nhựa với mật độ 30 con/bể, gồm 5 nghiệm thức và mỗi nghiệm thức được lặp lại 3 lần. Thiết kế thí nghiệm bao gồm các nhóm đối chứng không cảm nhiễm và không bổ sung β-glucan, nhóm không cảm nhiễm có bổ sung β-glucan, nhóm cảm nhiễm không bổ sung β-glucan, nhóm cảm nhiễm được bổ sung β-glucan trước khi gây bệnh 7 ngày và nhóm cảm nhiễm được bổ sung β-glucan liên tục cả trước và sau khi gây bệnh. Cách bố trí này cho phép đánh giá toàn diện vai trò phòng ngừa cũng như hỗ trợ bảo vệ của β-glucan trong các giai đoạn khác nhau của quá trình cảm nhiễm.

Kết quả sau 14 ngày cảm nhiễm cho thấy nhóm tôm cảm nhiễm nhưng không được bổ sung β-glucan (NT3) có tỷ lệ chết tích lũy cao nhất, đạt 46,7 ± 1,9%, cao hơn có ý nghĩa thống kê (P < 0,05) so với tất cả các nghiệm thức còn lại. Điều này chứng minh rõ ràng rằng khi không có biện pháp hỗ trợ miễn dịch, tôm dễ bị tổn thương nghiêm trọng trước tác nhân gây AHPND. Trong khi đó, các nhóm được bổ sung β-glucan trước hoặc cả trước và sau khi cảm nhiễm (NT4 và NT5) đều có tỷ lệ chết thấp hơn đáng kể so với NT3, cho thấy β-glucan có khả năng tăng cường sức đề kháng và làm giảm đáng kể tác động của bệnh. Tuy nhiên, không ghi nhận sự khác biệt có ý nghĩa giữa NT4 và NT5, điều này hàm ý rằng việc bổ sung β-glucan trước giai đoạn cảm nhiễm đã đủ tạo ra hiệu quả bảo vệ đáng kể, trong khi kéo dài bổ sung sau cảm nhiễm không làm gia tăng thêm rõ rệt hiệu quả sống sót.

Kết quả mô bệnh học tiếp tục khẳng định các tôm thuộc nhóm cảm nhiễm xuất hiện các tổn thương điển hình trên gan tụy đặc trưng cho bệnh AHPND, bao gồm thoái hóa và tổn thương mô gan tụy. Tuy nhiên, các chỉ tiêu miễn dịch như tổng số tế bào máu (THC), hoạt tính phenoloxidase (PO) và khả năng phóng thích các gốc oxy tự do (RBs) có sự cải thiện rõ rệt ở các nhóm được bổ sung β-glucan so với nhóm không bổ sung. Đây là bằng chứng quan trọng cho thấy β-glucan hoạt động như một chất kích thích miễn dịch hiệu quả, giúp tăng cường hệ miễn dịch không đặc hiệu của tôm thông qua việc nâng cao hoạt động tế bào miễn dịch và cơ chế phòng vệ nội tại.

Từ kết quả nghiên cứu, có thể thấy rằng bổ sung β-glucan vào thức ăn là một giải pháp sinh học tiềm năng trong phòng ngừa và hỗ trợ kiểm soát bệnh AHPND trên tôm thẻ chân trắng. Việc sử dụng β-glucan không chỉ góp phần giảm tỷ lệ chết mà còn nâng cao năng lực miễn dịch tổng thể, hướng đến mô hình nuôi tôm an toàn sinh học, giảm phụ thuộc vào kháng sinh và tăng tính bền vững cho ngành nuôi tôm hiện đại.