Nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá tiềm năng sử dụng bột rong bún (Enteromorpha intestinalis) lên men có bổ sung khoáng như một nguồn thức ăn thay thế hoặc bổ sung trong nuôi sinh khối Artemia – một đối tượng quan trọng trong nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là nguồn thức ăn sống cho ấu trùng tôm cá. Trong bối cảnh chi phí thức ăn công nghiệp ngày càng tăng, việc tìm kiếm các nguồn nguyên liệu tự nhiên, giá rẻ, sẵn có và có thể thay thế một phần thức ăn thương mại là hướng đi có ý nghĩa kinh tế và bền vững. Rong bún là nguồn sinh khối thực vật biển phong phú, có tiềm năng dinh dưỡng nhưng cần được xử lý thích hợp để nâng cao giá trị sử dụng sinh học. Việc lên men kết hợp bổ sung khoáng được kỳ vọng cải thiện chất lượng dinh dưỡng, khả năng tiêu hóa và hiệu quả sử dụng của Artemia.

Ở thí nghiệm thứ nhất, nghiên cứu tập trung xác định mức bổ sung khoáng tối ưu trong quá trình lên men bột rong bún. Bốn mức khoáng gồm 0, 1, 3 và 5 g/kg được thử nghiệm nhằm đánh giá ảnh hưởng đến tăng trưởng và tỷ lệ sống của Artemia trong 14 ngày nuôi. Kết quả cho thấy mức bổ sung 3 g/kg là tối ưu nhất, giúp cải thiện rõ rệt chiều dài và tỷ lệ sống của Artemia so với các mức còn lại. Điều này cho thấy khoáng đóng vai trò quan trọng trong quá trình cải thiện giá trị dinh dưỡng của bột rong lên men, có thể thông qua cân bằng vi lượng hoặc hỗ trợ quá trình lên men tạo sản phẩm dễ hấp thu hơn.

Từ kết quả đó, bột rong bún lên men bổ sung 3 g/kg khoáng (BR3) được sử dụng trong thí nghiệm thứ hai nhằm đánh giá khả năng thay thế thức ăn công nghiệp dạng bột (TA) ở các mức 0%, 25%, 50% và 100% trong khẩu phần Artemia nuôi 21 ngày. Kết quả cho thấy nghiệm thức sử dụng hoàn toàn thức ăn công nghiệp (100% TA) vẫn đạt hiệu quả cao nhất về tỷ lệ sống (85,67%) và sinh khối (3,34 g), phản ánh ưu thế tổng thể của thức ăn thương mại về cân đối dinh dưỡng. Tuy nhiên, đáng chú ý là nghiệm thức thay thế 25% BR3 (75% TA + 25% BR3) cho kết quả tương đương về nhiều chỉ tiêu quan trọng, cho thấy bột rong lên men có thể thay thế một phần đáng kể thức ăn công nghiệp mà không làm suy giảm hiệu quả nuôi.

Đặc biệt, chiều dài Artemia vào ngày nuôi thứ 14 đạt cao nhất ở nghiệm thức thay thế 25% BR3, cho thấy việc bổ sung một tỷ lệ hợp lý bột rong lên men không chỉ duy trì hiệu quả mà còn có thể hỗ trợ tăng trưởng ở một số giai đoạn nhất định. Ngược lại, nghiệm thức sử dụng hoàn toàn 100% bột rong lên men cho kết quả thấp nhất về tỷ lệ sống và sinh khối, chứng minh rằng dù có tiềm năng, bột rong lên men hiện chưa đủ khả năng thay thế hoàn toàn thức ăn công nghiệp nếu xét trên hiệu quả tổng thể. Điều này cho thấy bột rong bún lên men phù hợp hơn với vai trò nguồn bổ sung hoặc thay thế một phần, thay vì nguồn thức ăn duy nhất.

Trong suốt quá trình thí nghiệm, các chỉ tiêu về tỷ lệ sống, tăng trưởng và sức sinh sản đều duy trì tốt nhất ở hai nghiệm thức gồm 100% TA và 75% TA + 25% BR3. Kết quả này mang ý nghĩa thực tiễn lớn vì chứng minh rằng có thể giảm một phần chi phí thức ăn công nghiệp bằng cách thay thế 25% bằng nguồn nguyên liệu tự nhiên đã qua xử lý mà vẫn đảm bảo hiệu quả sinh học cao.

Từ tổng thể nghiên cứu, có thể khẳng định rằng bột rong bún lên men bổ sung khoáng ở mức 3 g/kg là nguồn nguyên liệu tiềm năng để thay thế một phần thức ăn công nghiệp trong nuôi Artemia, với tỷ lệ thay thế tối ưu khoảng 25%. Đây là hướng đi có giá trị trong phát triển thức ăn thủy sản bền vững, tận dụng tài nguyên tự nhiên, giảm chi phí sản xuất và góp phần đa dạng hóa nguồn nguyên liệu trong nuôi trồng thủy sản hiện đại.