Công trình đặt nền tảng lý thuyết trên phê bình sinh thái – một hướng nghiên cứu liên ngành xuất phát từ khoa học tự nhiên và phát triển mạnh trong lĩnh vực văn học, nhằm phân tích cách con người nhận thức, tương tác và ứng xử với môi trường tự nhiên thông qua các biểu hiện nghệ thuật.

Bài viết chỉ ra rằng trong tập truyện, thiên nhiên không chỉ xuất hiện như một bối cảnh không gian mà còn là một thực thể sống động, có khả năng phản ánh đời sống tinh thần, tâm thức và hệ giá trị của con người. Thiên nhiên trong tác phẩm được khắc họa qua các hình ảnh đặc trưng của vùng sông nước Nam Bộ như sông ngòi, cây cối, động thực vật, góp phần tái hiện một không gian văn hóa giàu bản sắc. Đồng thời, những yếu tố này cũng thể hiện sự gắn bó mật thiết giữa con người với môi trường sống, qua đó phản ánh lối sống hài hòa, thích nghi và tôn trọng tự nhiên của cư dân địa phương.

Bên cạnh đó, nghiên cứu còn làm nổi bật cách tác giả gửi gắm các thông điệp nhân văn và sinh thái thông qua việc xây dựng hình tượng thiên nhiên. Thiên nhiên trở thành phương tiện biểu đạt quan niệm sống, đạo đức và thái độ ứng xử của con người trước những biến đổi của môi trường. Qua đó, công trình cho thấy sự chuyển biến trong nhận thức về vai trò của thiên nhiên trong văn học, từ chỗ chỉ là yếu tố nền sang vị trí trung tâm mang ý nghĩa biểu tượng và tư tưởng.

Kết quả nghiên cứu góp phần khẳng định giá trị của phê bình sinh thái trong việc phân tích văn học đương đại, đồng thời cung cấp thêm góc nhìn mới về tác phẩm của Trần Bảo Định. Công trình cũng gợi mở hướng nghiên cứu sâu hơn về mối quan hệ giữa văn học, văn hóa và môi trường trong bối cảnh biến đổi sinh thái hiện nay.