Trong bối cảnh xâm nhập mặn ngày càng gia tăng tại Đồng bằng sông Cửu Long, việc phát triển các giống lúa vừa thích nghi tốt với điều kiện mặn vừa có phẩm chất cao là một yêu cầu cấp thiết nhằm duy trì năng suất và giá trị kinh tế của cây lúa.

Nghiên cứu sử dụng 12 chỉ thị SSR có liên kết với các vùng gen định lượng (QTL) liên quan đến tính trạng chịu mặn trên 12 nhiễm sắc thể để phân tích 20 giống/dòng lúa cải tiến. Đồng thời, hai giống chuẩn được sử dụng để đối chiếu là giống chịu mặn (Đốc Phụng) và giống mẫn cảm với mặn (IR29). Các chỉ tiêu đánh giá bao gồm khối lượng 1.000 hạt, chiều dài hạt và hàm lượng amylose – những yếu tố quan trọng quyết định chất lượng gạo.

Kết quả phân tích di truyền cho thấy có 3 giống lúa mang kiểu gene tương đồng với giống chuẩn chịu mặn Đốc Phụng, cho thấy tiềm năng chống chịu mặn tốt. Các giống này đồng thời có đặc điểm hạt dài, phù hợp với thị hiếu tiêu dùng. Về phẩm chất gạo, một số giống thể hiện hàm lượng amylose thấp (khoảng 17,64%) như MTL 859, trong khi các giống khác như MTL 421 và MTL 743 có hàm lượng amylose trung bình (22,70% và 24,52%), cho thấy sự đa dạng về chất lượng gạo trong nhóm giống nghiên cứu.

Ngoài ra, nghiên cứu cũng xác định được hai giống/dòng lúa (MTL 421 và MTL 859) có đặc tính mùi thơm thông qua phương pháp thử KOH 1,7%, cho thấy tiềm năng phát triển thành giống lúa chất lượng cao. Việc kết hợp giữa khả năng chống chịu mặn và đặc tính phẩm chất tốt là một lợi thế lớn trong chọn giống.

Kết quả của công trình nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học quan trọng cho việc ứng dụng công nghệ sinh học phân tử trong chọn tạo giống lúa thích nghi với điều kiện bất lợi của môi trường. Đồng thời, nghiên cứu góp phần định hướng phát triển các giống lúa cải tiến vừa có khả năng chống chịu mặn vừa đáp ứng yêu cầu về chất lượng, phục vụ sản xuất nông nghiệp bền vững trong tương lai.