Nghiên cứu được thực hiện trong bối cảnh du lịch bền vững đang trở thành xu hướng phát triển tất yếu của ngành du lịch hiện đại, khi mục tiêu tăng trưởng kinh tế cần song hành với bảo vệ môi trường, gìn giữ văn hóa bản địa và nâng cao chất lượng sống cho cộng đồng địa phương. Thành phố Hà Tiên, tỉnh Kiên Giang, với lợi thế về cảnh quan thiên nhiên, tài nguyên biển đảo, giá trị lịch sử - văn hóa và vị trí cửa ngõ giao thương, từ lâu đã được xem là một trong những điểm đến hấp dẫn của khu vực Tây Nam Bộ. Tuy nhiên, giống như nhiều địa phương du lịch khác, sự phát triển du lịch tại Hà Tiên vừa tạo ra những tác động tích cực về kinh tế, việc làm và quảng bá hình ảnh địa phương, vừa tiềm ẩn nhiều hệ lụy tiêu cực như áp lực lên môi trường, hạ tầng, an ninh và bản sắc văn hóa. Chính vì vậy, việc nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển du lịch bền vững tại Hà Tiên có ý nghĩa quan trọng trong định hướng chiến lược phát triển lâu dài.

Kết quả nghiên cứu cho thấy có tám nhóm nhân tố chính ảnh hưởng đến sự phát triển du lịch bền vững tại các điểm du lịch ở thành phố Hà Tiên. Trước hết, thể chế chính sách được xác định là yếu tố quan trọng hàng đầu, phản ánh vai trò của quy hoạch, quản lý nhà nước, chính sách hỗ trợ đầu tư và cơ chế điều phối phát triển du lịch. Một hệ thống chính sách phù hợp sẽ giúp định hướng phát triển đúng đắn, cân bằng giữa khai thác kinh tế và bảo tồn tài nguyên. Tiếp theo, yếu tố an toàn và an ninh có vai trò thiết yếu trong việc tạo dựng niềm tin và cảm giác an tâm cho du khách, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh điểm đến ngày càng cao.

Nhóm nhân tố liên quan đến môi trường, đường sá và cơ sở lưu trú cho thấy chất lượng cảnh quan, vệ sinh môi trường, giao thông thuận tiện và hệ thống lưu trú đáp ứng nhu cầu là nền tảng trực tiếp ảnh hưởng đến trải nghiệm du khách. Bên cạnh đó, văn hóa địa phương được xem là nguồn lực mềm quan trọng, góp phần tạo nên bản sắc riêng cho Hà Tiên thông qua di sản, lễ hội, ẩm thực và truyền thống cộng đồng. Yếu tố con người, bao gồm thái độ phục vụ, nhận thức cộng đồng và chất lượng nguồn nhân lực du lịch, cũng có ảnh hưởng đáng kể đến sự hài lòng và khả năng quay lại của khách du lịch.

Ngoài ra, yếu tố kinh tế phản ánh năng lực đầu tư, khả năng tạo sinh kế và mức độ lan tỏa lợi ích du lịch đến cộng đồng dân cư. Cơ sở hạ tầng và vật chất kỹ thuật như điện, nước, viễn thông, tiện ích công cộng là điều kiện hỗ trợ thiết yếu cho hoạt động du lịch hiện đại. Cuối cùng, dịch vụ giải trí và bãi đậu xe đóng vai trò nâng cao chất lượng trải nghiệm, kéo dài thời gian lưu trú và tăng khả năng chi tiêu của du khách, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu du lịch ngày càng đa dạng.

Từ các kết quả trên, nghiên cứu đề xuất nhiều giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển du lịch bền vững tại Hà Tiên như hoàn thiện thể chế và quy hoạch phát triển du lịch, nâng cao chất lượng môi trường và hạ tầng, bảo tồn văn hóa địa phương, đào tạo nguồn nhân lực, tăng cường an ninh, đa dạng hóa sản phẩm du lịch và cải thiện dịch vụ hỗ trợ. Những giải pháp này không chỉ giúp Hà Tiên khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch sẵn có mà còn hướng đến mục tiêu phát triển hài hòa giữa kinh tế, xã hội và môi trường. Qua đó, Hà Tiên có thể từng bước khẳng định vị thế là điểm đến bền vững, hấp dẫn và có sức cạnh tranh cao trong chiến lược phát triển du lịch của tỉnh Kiên Giang và khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.