Trong bối cảnh xâm nhập mặn ngày càng gia tăng do biến đổi khí hậu và tác động của môi trường, việc tìm hiểu nền tảng di truyền liên quan đến khả năng thích nghi của lúa có ý nghĩa lớn đối với công tác chọn giống và phát triển nông nghiệp bền vững.

Nghiên cứu tiến hành giải trình tự DNA của hai nhóm gene chính thuộc họ OsHKT là OsHKT1 và OsHKT2 nhằm xác định mức độ đa hình và mối quan hệ di truyền giữa các giống lúa. Kết quả cho thấy sự đa dạng di truyền thể hiện rõ ở cả hai gene OsHKT1;5 và OsHKT2;1. Đáng chú ý, tất cả 41 giống lúa đều biểu hiện đa hình ở gene OsHKT1;5, trong khi gene OsHKT2;1 chỉ ghi nhận sự biến dị ở 25 giống. Điều này cho thấy mức độ bảo tồn và biến thiên khác nhau giữa các gene trong cùng một họ, đồng thời phản ánh sự thích nghi đa dạng của các giống lúa với điều kiện môi trường khác nhau trong vùng.

Các đa hình di truyền (SNP) được phát hiện đóng vai trò quan trọng trong việc giải thích sự khác biệt về khả năng chịu mặn giữa các giống lúa địa phương. Những biến dị này có thể ảnh hưởng đến quá trình vận chuyển ion, đặc biệt là natri và kali, qua đó góp phần điều hòa cân bằng ion trong tế bào và giúp cây lúa duy trì hoạt động sinh lý trong điều kiện mặn. Nghiên cứu cũng cung cấp cơ sở dữ liệu di truyền có giá trị cho việc phân tích mối quan hệ tiến hóa và phân nhóm các giống lúa dựa trên đặc điểm gene.

Kết quả của công trình nghiên cứu này không chỉ góp phần làm rõ vai trò của họ gene OsHKT trong cơ chế chống chịu mặn mà còn mở ra hướng ứng dụng trong chọn tạo giống lúa thích nghi với điều kiện xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long. Đây là cơ sở khoa học quan trọng để phát triển các giống lúa có năng suất ổn định trong điều kiện bất lợi, góp phần đảm bảo an ninh lương thực và thích ứng với biến đổi khí hậu trong tương lai.