Mục tiêu của công trình không chỉ dừng lại ở việc so sánh hiệu quả kinh tế giữa các mô hình sản xuất, mà còn làm rõ tác động của xâm nhập mặn, độ chua của đất và các yếu tố xã hội đến hoạt động canh tác của nông hộ.

Phương pháp nghiên cứu được triển khai thông qua việc thu thập số liệu từ phỏng vấn trực tiếp các hộ nông dân kết hợp với phương pháp đánh giá nông thôn có sự tham gia (PRA), giúp phản ánh thực trạng sản xuất một cách toàn diện và sát với thực tế. Các chỉ tiêu tài chính như chi phí đầu tư, lợi nhuận, năng suất và cơ cấu cây trồng được tổng hợp và phân tích nhằm xác định mức độ hiệu quả của từng hệ thống canh tác trong bối cảnh điều kiện tự nhiên bất lợi.

Kết quả nghiên cứu cho thấy xâm nhập mặn và điều kiện đất phèn đã và đang gây ra nhiều thách thức cho sản xuất nông nghiệp tại cả hai địa phương, làm giảm năng suất và gia tăng chi phí sản xuất. Bên cạnh đó, trình độ học vấn và khả năng tiếp cận kỹ thuật của người nông dân còn hạn chế cũng là yếu tố làm giảm hiệu quả sản xuất. Tuy nhiên, hiệu quả tài chính giữa các mô hình canh tác có sự khác biệt đáng kể tùy theo điều kiện sinh thái và phương thức sản xuất tại từng địa phương.

Tại huyện Thạnh Phú, mô hình chuyên canh rau mang lại lợi nhuận cao nhất nhờ giá trị kinh tế lớn và khả năng thích ứng tốt với thị trường. Tiếp theo là mô hình trồng dừa, trong khi mô hình trồng lúa hai vụ/năm cho hiệu quả thấp nhất do chịu tác động mạnh của xâm nhập mặn. Ngược lại, tại huyện U Minh Thượng, mô hình luân canh lúa hai vụ kết hợp trồng dưa cho hiệu quả kinh tế cao nhất, nhờ tận dụng tốt điều kiện đất đai và nâng cao giá trị sản xuất. Mô hình trồng lúa ba vụ có hiệu quả đứng thứ hai, còn mô hình chuyên canh lúa cho lợi nhuận thấp nhất.

Tổng thể, nghiên cứu khẳng định rằng việc lựa chọn mô hình canh tác phù hợp với điều kiện tự nhiên và thị trường là yếu tố quyết định đến hiệu quả tài chính của nông hộ trên đất nhiễm mặn. Kết quả của công trình cung cấp cơ sở khoa học quan trọng cho việc xây dựng chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng, thích ứng với biến đổi khí hậu và nâng cao sinh kế bền vững cho người dân vùng ven biển và vùng chịu ảnh hưởng của xâm nhập mặn.