Mặc dù các nội dung về phát triển bền vững đã từng bước được lồng ghép vào chương trình giáo dục trong nhiều năm qua, song các bằng chứng thực nghiệm về mức độ tác động thực tế đối với nhận thức và hành vi của người học vẫn còn hạn chế. Trên cơ sở đó, nghiên cứu tiến hành đánh giá ý thức phát triển bền vững thông qua ba thành tố cơ bản gồm kiến thức, thái độ và hành vi. Dữ liệu nghiên cứu được thu thập từ 3.065 học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông tại 7 tỉnh, thành phố trên cả nước bằng phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp ngẫu nhiên và được đo lường bằng thang đo chuẩn hóa do Olsson và cộng sự (2016) phát triển. Kết quả phân tích cho thấy tồn tại sự khác biệt đáng kể giữa các thành tố của ý thức phát triển bền vững. Cụ thể, học sinh thể hiện mức độ hiểu biết tương đối tốt và có thái độ tích cực đối với các vấn đề môi trường, kinh tế và xã hội, tuy nhiên mức độ chuyển hóa nhận thức thành hành vi thực tiễn còn hạn chế. Nghiên cứu cũng ghi nhận sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về ý thức phát triển bền vững giữa các nhóm học sinh theo cấp học, giới tính và khu vực địa lý. Những kết quả này cho thấy sự tồn tại của “khoảng cách giữa nhận thức và hành động” trong giáo dục vì sự phát triển bền vững, đồng thời cung cấp các bằng chứng thực nghiệm quan trọng phục vụ cho việc hoạch định chính sách và đổi mới phương pháp giáo dục. Từ đó, nghiên cứu đề xuất các hàm ý sư phạm nhằm tăng cường khả năng chuyển hóa kiến thức và thái độ thành hành vi thực tiễn, góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục vì sự phát triển bền vững trong bối cảnh giáo dục Việt Nam hiện nay.