Mục tiêu chính của công trình là lập bản đồ, phân tích mức độ ảnh hưởng của xâm nhập mặn, biến động môi trường và thiên tai đến các mô hình canh tác chủ lực, đồng thời đề xuất các giải pháp thích ứng phù hợp nhằm nâng cao khả năng chống chịu và duy trì sinh kế bền vững cho người dân địa phương. Nghiên cứu được thực hiện thông qua đo đạc độ mặn tại 136 vị trí khác nhau kết hợp với phỏng vấn trực tiếp, thảo luận nhóm và đánh giá nhanh có sự tham gia của 120 nông hộ trong giai đoạn 2018–2020. Các mô hình sản xuất được khảo sát bao gồm mô hình lúa 2 vụ, lúa - tôm và rừng tràm/keo lai trong khu vực Vườn Quốc gia U Minh Hạ.

Kết quả cho thấy tình trạng xâm nhập mặn và rủi ro thiên tai trong năm 2020 nghiêm trọng hơn rõ rệt so với hai năm trước đó (2018 và 2019), phản ánh xu hướng gia tăng bất ổn môi trường dưới tác động của biến đổi khí hậu. Đối với mô hình lúa 2 vụ, các giống lúa ngắn ngày có khả năng chịu mặn và chịu phèn được xác định là giải pháp thích hợp, đồng thời việc điều chỉnh lịch thời vụ theo hướng gieo sạ muộn hơn khoảng một tháng giúp giảm thiểu thiệt hại do xâm nhập mặn. Trong mô hình lúa - tôm, nông dân được khuyến nghị chuyển sang nuôi tôm sú (Penaeus monodon) trong điều kiện độ mặn cao do khả năng thích nghi tốt hơn, trong khi tôm thẻ chân trắng phù hợp hơn ở môi trường độ mặn thấp hoặc nên ưu tiên bố trí vào mùa lúa khi mặn tăng mạnh. Đối với hệ thống lâm nghiệp, việc trồng tràm và keo lai vào cuối mùa mưa được chứng minh giúp cải thiện tỷ lệ sống nhờ đất được rửa phèn, giảm mặn và duy trì độ ẩm tốt hơn cho cây con.

Nghiên cứu nhấn mạnh rằng xâm nhập mặn không còn là hiện tượng bất thường mà đang trở thành yếu tố quyết định trong tái cấu trúc mô hình sản xuất tại U Minh Hạ. Công trình cung cấp cơ sở khoa học quan trọng cho quy hoạch nông - lâm nghiệp thích ứng khí hậu, hỗ trợ nhà quản lý và người dân lựa chọn mô hình sản xuất linh hoạt hơn, giảm tổn thất trước thiên tai, bảo vệ hệ sinh thái đặc thù và hướng tới phát triển sinh kế bền vững cho toàn vùng.