Mục tiêu của công trình là xác định mức độ đa dạng thực vật thủy sinh, đặc điểm phân bố loài và khả năng phản ánh chất lượng môi trường của các hệ sinh thái ngập nước tại địa phương.

Khảo sát được tiến hành tại 18 tuyến điều tra và 28 ô tiêu chuẩn, ghi nhận tổng cộng 58 loài thuộc 49 chi, 30 họ, phân bố trong 2 ngành chính là Dương xỉ (Pteridophyta) và Ngọc lan (Magnoliophyta). Trong ngành Ngọc lan, tỷ lệ giữa lớp Hành (Liliopsida) và lớp Ngọc lan (Magnoliopsida) đạt 0,65, cho thấy cấu trúc hệ thực vật có sự hiện diện đáng kể của cả hai nhóm thực vật một lá mầm và hai lá mầm.

Kết quả cho thấy họ đơn loài chiếm tỷ lệ rất cao (73,33%), phản ánh cấu trúc phân loại phân tán nhưng giàu tính thích nghi sinh thái. Sinh cảnh nước ngọt có số lượng loài cao nhất, vượt trội hơn so với nước lợ và nước mặn, chứng minh điều kiện nước ngọt thuận lợi hơn cho sự phát triển và đa dạng hóa của thực vật thủy sinh.

Một điểm nổi bật là có đến 84,48% số loài được xác định có giá trị làm thuốc, cho thấy nguồn tài nguyên thực vật thủy sinh tại khu vực không chỉ quan trọng về sinh thái mà còn có tiềm năng ứng dụng lớn trong y dược và sinh kế địa phương. Loài ưu thế Typha fruticans xuất hiện ở cả ba sinh cảnh với tần suất cao, thể hiện khả năng thích nghi rộng.

Các chỉ số phân bố A/F cho thấy phần lớn loài trong cả ba sinh cảnh có kiểu phân bố Contagious (phân bố tụ cụm), phù hợp với đặc điểm môi trường ngập nước chịu ảnh hưởng mạnh bởi điều kiện thủy văn và độ mặn. Chỉ số đa dạng Shannon (H’) lần lượt đạt 5,3 ở nước ngọt, 3,72 ở nước lợ và 3,01 ở nước mặn, cho thấy mức độ đa dạng giảm dần theo gia tăng độ mặn.

Nghiên cứu kết luận rằng môi trường tại Cù Lao Dung tương đối ổn định và phù hợp với sự phát triển của hệ thực vật thủy sinh nhiệt đới, đặc biệt ở khu vực nước ngọt. Công trình cung cấp cơ sở khoa học quan trọng cho bảo tồn đa dạng sinh học, quản lý tài nguyên đất ngập nước và khai thác bền vững hệ sinh thái thủy sinh tại Sóc Trăng.